วันพุธที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2559

วิถีชุมชนโบราณ ศิลปะเก่าวัดกำแพง

         นวันที่มีโอกาสเดินย่ำต๊อก "ตะลอนตามอำเภอใจ" ยังชุมชนคลองบางหลวง แขวงคูหาสวรรค์ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ หรือย่านตลาดน้ำคลองบางหลวง ชุมชนเก่าแก่สมัยโบราณ ใกล้ๆ ในละแวกเดียวกันก็เลยถือโอกาสมาทำบุญไหว้พระที่วัดกำแพง (คลองบางจาก) ซอยเพชรเกษม 20 ถนนเพชรเกษม แขวงบางจาก เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ เป็นวัดเล็กๆ ที่ยังคงรักษาสภาพดั้งเดิมของโบราณสถาน สถาปัตยกรรมและจิตรกรรมฝาผนังสมัยอยุธยาภายในพระอุโบสถที่ยังคงสภาพความสมบูรณ์อย่างมาก เดิมชื่อวัดสว่างอารมณ์ สันนิษฐานว่าสร้างสมัยกรุงศรีอยุธยา มีปูชนียสถานที่สำคัญ คือ หลวงพ่ออู่ทอง หรือที่ชาวบ้านเรียกหลวงพ่อโต ประดิษฐานอยู่ในวิหารหลวงพ่ออู่ทอง เป็นพระปางสมาธิหน้าตักกว้าง 2.49 เมตร ศิลปะแบบอู่ทอง องค์พระพุทธรูปสันนิษฐานว่าเป็นหินทรายแดง นอกจากนี้มีพระปรางค์โบราณ แม้จะบูรณะซ่อมแซมใหม่ แต่ยังคงรักษาสภาพเดิมไว้ และยังค้นพบเศียรพระหินทรายแดงในห้องใต้ดินอีกด้วย
            แม้วัดกำแพงจะเป็นวัดโบราณที่สร้างมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ก็ไม่ปรากฏหลักฐานทางเอกสารแน่ชัดว่าสร้างขึ้นในช่วงเวลาใด จากการพิจารณาลักษณะทางศิลปสถาปัตยกรรมเท่าที่ยังพอปรากฏอยู่ในปัจจุบัน สันนิษฐานว่าวัดกำแพงนี้น่าจะสร้างขึ้นในช่วงอยุธยาตอนกลาง โดยอาจเป็นวัดสำคัญในสมัยที่เมืองธนบุรียังคงมีศูนย์กลางเมืองตั้งอยู่บริเวณวัดศาลาสี่หน้าหรือวัดคูหาสวรรค์ในปัจจุบัน ประกอบกับเมื่อพิจารณารูปแบบทางศิลปสถาปัตยกรรมของวัดโบราณบริเวณใกล้เคียง ก็พบว่ามีลักษณะที่บ่งบอกว่าเป็นสมัยอยุธยาตอนกลางถึงตอนปลายเช่นกัน
ส่วนรูปแบบศิลปสถาปัตยกรรมส่วนใหญ่ของวัดกำแพงที่ปรากฏในปัจจุบัน ก็ได้สันนิษฐานว่าเป็นรูปแบบซึ่งถูกซ่อมแซมบูรณะในราวสมัยรัชกาลที่ 4 ภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถมีรูปแบบทางศิลปกรรมที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 ยุคที่สยามประเทศมีการติดต่อค้าขายกับชาติตะวันตกมากกว่าในอดีต การเขียนภาพบ้านเรือน

และบุคคลซึ่งเป็นชาวตะวันตกจึงมีรายละเอียดที่แสดงถึงการได้รับข่าวสาร หรือข้อมูลจิตรกรผู้เขียนภาพเกี่ยวกับรูปแบบการดำรงชีวิต การแต่งกายของชาวตะวันตกที่งดงามด้วย
ช่วงสุดท้ายของ "ตะลอนตามอำเภอใจ" นอกจากจะได้ไหว้พระทำบุญ และเดินชมศิลปะและสถาปัตยกรรมเก่าแก่ของวัดกำแพงแล้ว ผมยังได้เดินลัดเลาะไปที่ตลาดน้ำริมคลองบางหลวง ติดกับตลาดน้ำเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์วิถีชุมชนกำแพงทองพัฒนา เป็นที่จัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ของคนในยุคก่อนๆ แม้พื้นที่จัดแสดงจะเล็กๆ ไม่ใหญ่โตมากนัก แต่ก็พอที่จะได้สัมผัสกลิ่นไอของวิถีชุมชนคนสมัยก่อนได้พอประมาณทีเดียว...!!!
"นายตะลอน"
*****************************************

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น