วันศุกร์ที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2556

"เบญจรงค์ดอนไก่ดี"ของดีมีตำนานจากรุ่นสู่รุ่น

        "ะลอนตามอำเภอใจ"-มีตำนานบอกเล่าสืบต่อกันมาว่า ช่วงประมาณปี พ.ศ.2500 "หมู่บ้านดอนไก่ดี" หรือ "หมู่บ้านเบญจรงค์" ต.ดอนไก่ดี อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร ในปัจจุบันกลุ่มชาวบ้านจำนวนมากประกอบอาชีพเป็นลูกจ้างของโรงงานเสถียรภาพ หรือโรงงานชามไก่ ที่ต.อ้อมน้อย อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร
        จึงทำให้เกิดภูมิความรู้ และเกิดทักษะฝีมือในการเขียนลวดลายต่างๆ อาทิ ลายคราม เบญจรงค์ และลวดลายต่างๆ ลงบนถ้วยชาม ตลอดจนมีความรู้ขั้นตอนการผลิตเป็นอย่างดี ต่อมาช่วงปี พ.ศ.2522 โรงงานเสถียรภาพได้ปิดกิจการลง กลุ่มชาวบ้านหมู่บ้านดอนไก่ดีจึงรวมตัวกันนำความรู้ที่มีอยู่มาทำการผลิตเป็นถ้วยชาม เครื่องเบญจรงค์ เครื่องลายคราม เป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนประยุกต์ โดยคิดค้นรูปแบบ ลวดลาย ขึ้นมาจนเป็นที่นิยมของตลาดมากขึ้นเป็นลำดับ
         ที่สำคัญชาวบ้านยังได้
 พัฒนารูปแบบสินค้า พัฒนาการผลิตบรรจุภัณฑ์ อย่างต่อเนื่อง รวมถึงสถานที่แสดงและจำหน่ายสินค้า ปรับสภาพภูมิทัศน์ในพื้นที่ โดยการส่งเสริมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำให้ "หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี" เป็นต้นแบบของการผลิตเครื่องเบญจรงค์ในประเทศไทย "หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี" ได้รับการส่งเสริมให้เป็นย่านการค้าที่สำคัญ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของของ จ.สมุทรสาคร โดยเป็นชุมชนยังคงรักษาวิถีความเป็นไทย และสืบทอดงานฝีมือช่างศิลป์จากรุ่นสู่รุ่น ถือได้ว่าเป็นชุมชนที่มีเอกลักษณ์ความเป็นไทย นับเป็นแหล่งของขวัญของฝากที่มีคุณภาพ ซึ่งมีผลิตภัณฑ์ให้นักท่องเที่ยวสามารถเลือกซื้อได้อย่างหลากหลาย ทั้งครื่องประดับตกแต่งบ้าน ถ้วยชาม  และภาชนะรูปแบบต่างๆ ที่หลากหลาย ซึ่งเป็นเครื่องเบญจรงค์ที่มีความโดดเด่นที่การเขียนลวดลายทั้งลายเก่าและลายใหม่ได้อย่างปราณีต ถือเป็นแหล่งสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการเรียนรู้กรรมวิธีการผลิตเบญจรงค์ให้แก่ผู้ที่สนใจให้เข้ามาเรียนรู้
       ผมหยิบยก "หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี" มาเขียนถึง เพราะมีโอกาสมา "ตะลอนตามอำเภอใจ" ติดตามภารกิจของ
  "ผดุง ลิ้มเจริญรัตน์" เลขานุการ รมว.มหาดไทย พร้อมคณะที่ลงพื้นที่ จ.สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร เพื่อติดตามการดำเนินงานการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด และสรุปภาพรวมโครงการยกระดับสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งหรือโอทอป และเยี่ยมกลุ่มผลิตภัณฑ์โอทอป "หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี" อ.กระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร ช่วงปลายๆ เดือนเมษายนที่ผ่านมา
           "ผดุง ลิ้มเจริญรัตน์" เลขานุการ รมว.มหาดไทย บอกว่า พื้นที่ จ.สมุทรสงคราม และสมุทรสาคร ถือเป็นจังหวัดที่มีความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจสูง มีโรงงานและผู้ใช้แรงงานจำนวนมาก ทำให้มีความเสี่ยงในการแพร่ระบาดของปัญหายาเสพติด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้ใช้แรงงาน ตนจึงเน้นย้ำให้จังหวัดบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในพื้นที่อย่างครบวงจร โดยใช้กลไกทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ผู้ประกอบการ และประชาชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด และเฝ้าระวังมิให้มีการแพร่ระบาดของยาเสพติดในพื้นที่
        "เลขานุการ รมว.มหาดไทย" กล่าวด้วยว่า ส่วนการยกระดับสินค้าโอทอป ยังพบว่าขาดบูรณาการในรูปของบรรจุภัณฑ์หรือแพ็คเก็ตติ้งของผลิตภัณฑ์โอทอป รวมถึงการขาดความรู้ต่างๆ ที่พัฒนาในด้านอาหาร ซึ่งต้องยอมรับว่าประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม อายุของพืชไร่และอาหารต่างๆ จะมีอายุสั้น สิ่งที่จะช่วยได้ก็คือ "บรรจุภัณฑ์" ที่จะทำให้พืชไร่และอาหารต่างๆ มีอายุยืนยาว การส่งออกมีคุณภาพที่ดี ถ้าหากบรรจุภัณฑ์ไม่ดี สินค้าก็มีปัญหา จะทำให้ชื่อเสียงของประเทศเสียหาย ซึ่งขณะนี้มีสินค้าบางชนิด
เช่น ขนมเปี๊ยะของจ.สมุทรสาคร ก็เริ่มใส่ตัวดูดความชื้นใช้พลาสติกสุญญากาศ ก็จะทำให้อาหารมีอายุนานขึ้น
       "ทางกระทรวงฯ พยายามจะเน้นเรื่องคุณภาพ ความรู้เกี่ยวกับการถนอมอาหาร และบรรจุภัณฑ์ที่น่าซื้อ น่ารับประทาน โดยได้มอบนโยบายให้จังหวัดเข้าไปส่งเสริมให้ผู้ประกอบการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ ทั้งการออกแบบสร้างสรรค์ การบรรจุหีบห่อ โดยเน้นคุณภาพมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ และความปลอดภัยของอาหารตามหลักสากล" เลขานุการ รมว.มหาดไทย" กล่าว
"จุลภัทร แสงจันทร์" ผู้ว่าฯ สมุทรสาคร บอกว่า ทางจังหวัดฯ ได้ดำเนินการพัฒนาผลิตภัณฑ์โอทอปอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับชุมชนและผู้ประกอบการ ยกตัวอย่างเช่น "เบญจรงค์ดอนไก่ดี" ซึ่งสามารถเข้าสู่ตลาดอาเซียนได้แล้ว ตลอดจนสามารถเข้าสู่ตลาดโลกได้ด้วย รวมทั้งผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่เราจะดำเนินการเข้าไปสู่ตลาดอาเซียน ส่วนผลิตภัณฑ์โอทอประดับ 1-3 เราจะมีการดำเนินการเป็นขั้นตอนตามนโบายของรัฐบาล เพื่อผลักดันผลิตภัณฑ์โอทอปที่อยู่ในระดับล่างๆ ขึ้นมาสู่ระดับสูงได้ ซึ่งขณะนี้ก็เริ่มพัฒนาดีขึ้นอย่างเป็นขั้นตอน
และเห็นชัดเจน คาดว่าอีกไม่เกิน
2-3 ปี คงจะเห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้นและสามารถทำให้ผลิตภัณฑ์ระดับล่างขึ้นไปสู่ระดับ 5 ดาวต่อไปได้ ปัจจุบันทางจังหวัดได้ยกระดับผลิตภัณฑ์โอทอประดับ 5 ดาวขึ้นห้างสรรพสินค้าตามนโยบายเร่งด่วนของรัฐบาล อาทิ เครื่องเบญจรงค์ ฯลฯ ซึ่งขณะนี้วางจำหน่ายที่ห้างบิ๊กซี ห้างโลตัส

และตามสถานที่ต่างๆ ด้วย
         ปัจจุบัน "เบญจรงค์ของกลุ่มหมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี"  ได้รับการคัดสรรเป็นสุดยอด "หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ ระดับ 5 ดาว" จึงเป็นที่รู้จักยอมรับอย่างกว้างขวางทั้งในและนอกประเทศ มีลูกค้า
มากมายหลากหลาย ในขณะที่ผลิตเบญจรงค์ก็มีการพัฒนาคิดค้น ดัดแปลง สร้างความเข้มแข็งทางด้านภูมิปัญญาชุมชนและสร้างอาชีพรายได้ให้กับชุมชนมากขึ้น มีการพัฒนาตัวเองโดยขยายผลการดำเนินงานออกไปอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะการออกแบบและการเขียนลายเบญจรงค์ได้มีผู้ชำนาญการ
และมีความสามารถพิเศษเข้ามาร่วมเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตเบญจรงค์อย่างกว้างขวางมากขึ้น
          "กลุ่มชุมชนดอนไก่ดี" บริหารจัดการโดยสมาชิกและคณะกรรมการการบริหารกลุ่มฯ ซึ่งมี "อุไร แตงเอี่ยม" เป็นประธานฯ ปัจจุบันเป็นสมาชิกเครือข่ายโอทอป อ.กระทุ่มแบน นอกจากนี้ ยังให้บริการที่พักค้างแรม โฮมสเตย์ และสามารถเยี่ยมชมการสาธิตทำเบญจรงค์ สวนกล้วยไม้นานาพันธ์ ฯลฯ 
         ช่วงสุดท้ายของ "ตะลอนตามอำเภอใจ" คงต้องทิ้งท้ายว่า...เอกลักษณ์อันโดดเด่น
ของลวดลายที่ปรากฏอยู่บนเครื่องเบญจรงค์ของ "หมู่บ้านเบญจรงค์ดอนไก่ดี" กลายมาเป็นจุดดึงดูดที่น่าประทับใจสำหรับผู้คนที่พบเห็น การนำเสนอเรื่องราววิถีชีวิตของความเป็นไทยที่ฝากไว้บนเครื่องเบญจรงค์ ผ่านเส้นสายลายเส้นงานศิลปะที่โดดเด่น
             ถือเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่ซ้ำใคร และไม่มีใครเหมือน ซึ่งผ่านฝีมืองานช่าง ถ่ายทอดประสบการณ์วิชาความรู้กันมานานนับสิบปีจากรุ่นสู่รุ่น ทำให้เคล็ดลับอันล้ำค่าชั้นครูไม่เคยตายไปจากชุมชนแห่งนี้ ที่สำคัญช่วยสร้างงาน สร้างอาชีพให้กับคนในชุมชน และสร้างชื่อเสียงให้กับ จ.สมุทรสาคร และประเทศไทย...!!!
                                                         นวย เมืองธน



ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น