วันเสาร์ที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2555

หมู่บ้านโอทอปท่องเที่ยวไทลื้อบ้านหนองบัว

           "ะลอนตามอำเภอใจ"-"บ้านหนองบัว"  ต.ป่าคา อ.ท่าวังผา จ.น่าน เริ่มก่อตั้งในปี พ.ศ. 2365 หรือประมาณ 180 ปี สืบเชื้อสายมาจากชาวไทลื้อ แคว้นสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน
           หลังจากอพยพมาได้แยกออกเป็น 2 พวก พวกหนึ่งอพยพไปตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านล้าหลวง อ.เชียงคำ จ.พะเยา และอีกพวกหนึ่ง อพยพมาอยู่ที่บ้านหนองบัว ต.ป่าคา อ.ท่าวังผา จ.น่าน โดยการนำของเจ้าหลวงเมืองล้า ผู้กล้าหาญ และยังแผ่ขยายเครือญาติไปอยู่บ้านต้นฮ่าง ต.ป่าคา และบ้านดอนมูล ต.ศรีภูมิ อ.ท่าวังผา ได้มาตั้งหลักแหล่งในที่อุดมสมบูรณ์ และรักษาขนบธรรมเนียม ประเพณีของตนเอง
     "หมู่บ้านหนองบัว" แห่งนี้มีวัดหนองบัว ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ ภายในวัดมีวิหารที่สวยงาม วิหารแห่งนี้ นับเป็นสถาปัตยกรรมแบบไทลื้อที่สวยงามทรงคุณค่า ทางศิลปะและหาดูได้ยากในปัจจุบัน ภายในวัดยังมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง  นอกจากนั้นยังมีประเพณีเก่าแก่คือ ประเพณีกำเมือง
เป็นประเพณีเลี้ยงเทวดาหลวง หรือ เจ้าหลวง  เมืองล้า ของชาวไทลื้อบ้านหนองบัว บ้านต้นฮ่าง ต.ป่าคา และบ้านดอนมูล ต.ศรีภูมิ อ.ท่าวังผา จ.น่าน ซึ่งมีบรรพบุรุษที่สืบเชื้อสายมาจากเมืองล้า แคว้นสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน
    พิธีกรรมนี้ได้ถือกำเนิดมาตั้งแต่ครั้งที่บรรพบุรุษชาวไทลื้อ ยังอยู่ที่สิบสองปันนา เมื่ออพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ในจ.น่าน ยังคงยึดถือสืบทอดประเพณีดังกล่าวสืบต่อกันมาเป็นเวลายาวนานกว่าหนึ่งร้อยปี นับตั้งแต่อพยพหนีภัยสงครามมาอยู่จังหวัดน่าน ในสมัยพญามหายศ เป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน
ชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
    ผมหยิบยกเรื่องราว "หมู่บ้านหนองบัว" มาเขียนถึง แน่นอนครับว่าผมมีโอกาสมา "ตะลอนตามอำเภอใจ" ที่หมู่บ้านชาวไทลื้อแห่งนี้ ช่วงที่ "ประภาศ บุญยินดี" อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน นำคณะสื่อมวลชนมาศึกษาดูงาน พร้อมติดตามความก้าวหน้าโครงการหมู่บ้านโอทอป
 เพื่อการท่องเที่ยว ที่บ้านหนองบัว หมู่ที่ 5 ต.ป่าคา  อ.ท่าวังผา จ.น่าน ที่ได้รับคัดเลือกให้เป็น 1 ใน 8 พื้นที่เป้าหมาย ประจำปี 2555 และเป็นหมู่บ้านเป้าหมาย ที่ต้องเตรียมพร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียน
       "ประภาศ บุญยินดี" อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน บอกว่า "หมู่บ้านหนองบัว" ถือเป็นหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม มีผลิตภัณฑ์โอทอปที่น่าสนใจ และมีอัตลักษณ์ของชุมชนชัดเจน เป็นหมู่บ้านเป้าหมาย รองรับการท่องเที่ยว เตรียมพร้อมไปสู่ประชาคมอาเซียน และสามารถต้อนรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่จะข้ามพรมแดนเข้ามาเที่ยวเยี่ยมชมในหมู่บ้านได้
 และสิ่งทีกำลังจะมาถึงอนาคตอันใกล้ คือ การที่ประเทศไทยจะเข้าสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ซึ่งหมู่บ้านโอทอปเพื่อการท่องเที่ยว จะต้องเตรียมความพร้อมของชุมชนในการรองรับเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ส่วนบ้านหนองบัวนั้นถือเป็นอีกหมู่บ้านที่มีความพร้อม และมีต้นทุนชุมชนสูง ไม่ว่าจะด้านประเพณี วัฒนธรรม หรือผลิตภัณฑ์โอทอปที่สามารถอวดสายตาชาวอาเซียนได้ และโครงการพัฒนาหมู่บ้านโอทอป เพื่อการท่องเที่ยวจะช่วยให้ชุมชนได้ตระหนัก เกิดการเตรียมพร้อม และสามารถถ่ายทอดจุดเด่นของหมู่บ้านแก่นักท่องเที่ยวให้เกิดความประทับใจ อยากกลับมาเที่ยวซ้ำอีกครั้ง
              "แทน เทพเสน" ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 5 บ้านหนองบัว ต.ป่าคา  อ.ท่าวังผา จ.น่าน บอกว่า หมู่บ้านหนองบัว แห่งนี้ยังมีอาหารที่ถือได้ว่านำชื่อเสียงมาสู่หมู่บ้าน 
   ทำให้คนทั้งประเทศและต่างประเทศรู้จัก นั่นคือ ไก หรือ "สาหร่ายแม่น้ำน่าน" ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ในแม่น้ำน่าน ยิ่งน้ำใสสะอาดจะมีมากที่สุด บริเวณ อ.ท่าวังผา และถือเป็นผลิตภัณฑ์ของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรหนองบัว และชาวไทลื้อที่หมู่บ้านหนองบัว เป็นอาหารพื้นบ้านของชาวไทลื้อมานานนับร้อยปี หากนักท่องเที่ยวมีโอกาสเดินทางมาที่ บ้านหนองบัว ก็อยากเชิญชวนแวะชมการผลิต และชิมอาหาร ที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวไทลื้อ ส่วนศิลปหัตถกรรมอันมีชื่อเสียงอีกอย่าง คือ ผ้าทอลายน้ำไหล ผ้าทอลายไทลื้อ ซึ่งชาวบ้านจะทอผ้าใต้ถุนบ้านใช้วิถีชีวิตเช่นนี้ตลอดมา 100 กว่าปีมาแล้ว  
      "ศิริพร คำหว่าง" ประธานกลุ่มแปรรูปอาหารจากสาหร่ายน้ำจืด หรือไกยี บอกว่า ปัจจุบัน ไก เป็นผลิตภัณฑ์หนึ่งเดียวที่มีอยู่ในเขต อ.ท่าวังผา เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย เพราะ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตน่าน ได้นำไกจากกลุ่มไปวิจัย ซึ่งพบว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพเป็นอย่างยิ่ง จึงทำให้ผู้บริโภค หันมาบริโภคไกกันมากขึ้น จึงทำให้ผลิตไม่เพียงพอ ต่อความต้องการของผู้บริโภค ต่อมาทางการรับรองมาตรฐาน จากสำนักงานองค์การอาหารและยา (อย.)
         "ประธานกลุ่มแปรรูปอาหารจากสาหร่ายน้ำจืด" เล่าว่า คนไทลื้อสมัยรุ่นทวดปู่ย่าตายาย นำไกมาปรุงเป็นอาหารโดยการทำห่อนึ่งไก คั่วไก ไกแผ่นและไกยีเท่านั้น สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน เพราะไกเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการทำให้มีสุขภาพแข็งแรงและอายุยืน ต่อมากลุ่มแม่บ้านนำไกมาแปรรูป หลายๆอย่างเช่น ข้าวตังหน้าไก น้ำพริกไก คุกกี้ไก ไกกรอบ กะหรี่ปับ และไกผง ฯลฯ
              ช่วงสุดท้ายของ "ตะลอนตามอำเภอใจ" น้องมุข "วิภาวี ดำครุฑ" นักเรียนชั้นม.6 โรงเรียนท่าวังผาวิทยาคม ลูกหลานบ้านหนองบัว หลังว่างเว้นจากการเรียนก็จะรวมกลุ่มกับเพื่อนๆรุ่นราวคราวเดียวกันมาช่วยเป็นไกด์เยาวชนอาสา พานักท่องเที่ยวเยี่ยมชมสถานที่สำคัญๆในหมู่บ้าน
              เธอเล่าว่า วัดหนองบัว ภายใน "หมู่บ้านหนองบัว" แห่งนี้ ถือเป็นวัดเก่าแก่ เพราะภายในโบสถ์มีสถาปัตยกรรมแบบไทลื้อที่สวยงามทรงคุณค่าทางศิลปะ และหาดูได้ยากในปัจจุบัน อีกทั้งยังมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง ซึ่งช่างเขียนได้เขียนออกมาเป็นนิยาม เพื่อเป็นคติสอนใจแก่อนุชนรุ่นหลังโดยตั้งชื่อเรื่องว่า "จันทรคราส"  นับว่าเป็นจิตรกรรมที่งดงามทรงคุณค่าทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ และวรรณกรรมอย่างยิ่ง..วันนี้ลาไปก่อนครับ...!!!
                                                  นวย เมืองธน
                                      E-mail : nou2010@gmail.com
**************************************************

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น